de   futurist

Je gids uit de toekomst

  • Facebook - White Circle
  • Twitter - White Circle
  • Instagram - White Circle

Hugo #3: Double Star | En Marche op Mars

Het is het jaar 2100 en de werkloze acteur Lawrence Smith, beter bekend als ‘De Grandioze Lorenzo’, zit in een bar zijn laatste geld te verdrinken. Hij herkent bij een andere drinkebroeder het typische loopje van iemand die veel tijd doorbrengt op een ruimteschip; een lange afwezigheid van zwaartekracht laat sporen achter op het lichaam. De ruimtevaarder heeft wel een klus voor de acteur. John Joseph Bonforte, de meest prominente politicus van het zonnestelsel, is ontvoerd. En om zijn politieke project niet in gevaar te laten komen is er iemand nodig die zijn persoon tot in het kleinste detail kan imiteren. De Grandioze Lorenzo staat aan het begin van de belangrijkste rol die hij ooit zal spelen. Welkom bij Double Star (1956) van Robert A. Heinlein.

 

In de eerste twee Hugo-winnende boeken werd de hoofdrol gespeeld door gedachtelezers die wat al te veel boeken van Freud gelezen leken te hebben. De sciencefictionelementen binnen de boeken waren slechts een waterig sausje die de typische geur van de jaren ’50 nauwelijks kon verhullen. Hoe anders is dit bij Heinlein, de eerste échte SF-grootmeester die we in deze serie tegenkomen. Viervoudig Hugo-winnaar, schrijver van het beruchte Starship Troopers (1959) en samen met Arthur C. Clarke en Isaac Asimov vaak beschouwd als één van de Grote Drie van de sciencefiction. In Double Star toont Heinlein ons in veel detail de stand van ons zonnestelsel anno 2100. De mensheid is uitgewaaierd naar de rest van het zonnestelsel en regeert over de inheemse bevolking van de andere planeten. Opmerkelijk genoeg is er gekozen voor een constitutionele monarchie met aan het hoofd – oh Hollandse glorie! – Keizer Willem van het huis van Oranje, wiens macht overigens even ceremonieel is als die van onze kersverse Abraham.

 

 

Twee partijen strijden via verkiezingen om de macht, de Humanity Party (‘Government of humans, by humans, for humans’) en de Expansionist Party, de partij van de ontvoerde Bonforte. Het grootste verschil van mening is dat de Humanity Party wil dat de inheemse bevolking van andere planeten geen enkele rol krijgt in het bestuur van het zonnestelsel, terwijl Bonforte juist een politiek van openheid en politieke integratie voorstaat. Lorenzo is bij aanvang nog een xenofoob die walgt van de geur en het uiterlijk (‘like a tree trunk topped off by a sun helmet’) van de Marsbewoners, maar naarmate hij verder in de rol van Bonforte opgaat, neemt hij steeds meer het karakter van de progressieve politicus over en verliest hij zijn vooroordelen. Waar het bij sommige sciencefictionboeken nog wel eens schort aan karakterontwikkeling, is dat hier dus niet aan de orde. Lorenzo verliest zich steeds meer in de rol die hij speelt tot er geen spoor van zijn oude persoonlijkheid overblijft – een sterk staaltje method acting.

 

 

Hoewel het plot met wat kwade wil absurd te noemen is, zorgt dit helemaal niet voor problemen door de overtuigende manier waarop Heinlein de wereld en de personages neerzet. De beschrijving van de volstrekt uitheemse samenleving op Mars leest als een antropologisch verslag over een doorgedraaide beleefdheidscultuur waar er geen goed of kwaad is, maar alleen fatsoenlijk en onfatsoenlijk. Een legende vertelt over een volksheld van Mars die tot ridder geslagen zou worden. Geheel buiten zijn schuld om kwam hij te laat voor de ceremonie, een fout waar normaal gesproken de doodstraf op zou staan – te laat komen is immers onfatsoenlijk op Mars. Sommige Marsbewoners pleitten voor clementie vanwege zijn bijzondere prestaties, maar de volksheld maande hen tot zwijgen en pleitte vol vuur voor zijn eigen executie, die prompt werd uitgevoerd.  Met zulke beschrijvingen brengt Heinlein de wereld die hij beschrijft tot leven en wordt het boek uitgetild boven het pulpniveau van zo veel andere sciencefictionboeken uit de jaren ’50.

 

Het boek laat zich nog steeds lezen als een bevlogen betoog voor een open visie naar andere culturen, hoe ver ze ook van ons af lijken te staan. Er is niet veel fantasie voor nodig om een verbinding te leggen tussen de politieke strijd in Double Star en de politieke strijd die we in de wereld van vandaag overal om ons heen kunnen zien. Daarnaast is het ook het eerste Hugo-winnende boek dat bijzonder goed geschreven is met een toegankelijke stijl en een spannend plot waarin het tempo hoog blijft tot het eind – en daarmee het eerste dat ik van harte kan aanbevelen. 

 

 

 

Please reload

Please reload