de   futurist

Je gids uit de toekomst

  • Facebook - White Circle
  • Twitter - White Circle
  • Instagram - White Circle

Hugo #8: Stranger in a Strange Land | Een puberfantasie

 

Op 31 augustus 1962 werd op de twintigste editie van de World Science Fiction Convention de Hugo Award toegekend aan Stranger in a Strange Land, alweer het derde Hugo-winnende boek van Robert A. Heinlein. De jaren ’60 waren weliswaar al drie jaar op gang, maar de culturele aardverschuivingen die wij met dat decennium associëren lieten nog even op zich wachten. Het Witte Huis werd nog bewoond door John F. Kennedy, The Beatles waren nog een obscuur bandje in Hamburg en het zou nog jaren duren voor de minirok het straatbeeld zou gaan bepalen. 

 

Geen wonder dus dat Stranger in a Strange Land insloeg als een waterstofbom in de nog door en door preutse Amerikaanse samenleving. In het boek maken we kennis met Valentine Michael Smith: als baby de enige overlevende van de eerste bemande missie naar Mars. Hij groeide op tussen de Marsbewoners en werd vervolgens teruggebracht naar Aarde nadat er vele jaren later eindelijk een tweede Mars-missie van de grond kwam. In juridische zin blijkt Smith eigenaar te zijn van de hele planeet Mars – en dus in potentie een fabelachtig rijk man. Uiteraard levert hem dit een berg jaloerse vijanden op, die hem op alle mogelijke manieren zijn rijkdom willen ontfutselen.

 

Meer valt er niet over het plot te vertellen, want al snel blijkt Heinlein het teveel moeite te vinden om het verhaal gaande te houden en komt de lezer terecht in een moeras van filosofisch gezwam over seksuele moraal. In Starship Troopers lazen we al dat Heinlein zich kon laten meeslepen in zijn drang om zijn wilde maatschappelijke ideeën in te peperen bij de lezer. Net als in dat boek, leidt deze evangelisatiezucht helaas ook hier tot een grotendeels onleesbaar geheel. 

 

Omdat Smith opgroeide op een andere planeet is hij een perfecte tabula rasa die onbevangen de Amerikaanse cultuur kan bekritiseren. De scherpste pijlen vuurt hij af op de onderdrukte seksualiteit en de psychologische schade die daaruit voortvloeit. Als oplossing sticht hij een nieuwe religie, The Church of All Worlds, waarin geen plek is voor bekrompen ideeën als monogamie en huwelijk. In deze nieuwe kerk doet iedereen het met iedereen, op ieder willekeurig moment van de dag. Hoe iemand zó veel seksscènes in zijn boek kan verwerken om vervolgens toch tot een dergelijk bloedeloos eindresultaat te komen, is raadselachtig. 

 

 

In de seksueel aartsconservatieve tijd dat het boek verscheen, moet het voor veel lezers toch opwindende kost zijn geweest die Heinlein ze voorschotelde. Vrije seks met oneindige hoeveelheden gewillige jongedames, wie kon daar nou op tegen zijn? Het is dus weinig verwonderlijk dat er al snel na het verschijnen van het boek ook in de echte wereld een Church of All Worlds werd opgericht. Wanneer je het boek nu leest, valt echter vooral op hoe conservatief en seksistisch het is. Homoseksualiteit wordt door Smith verketterd als tegennatuurlijk en een vrouwelijk karakter waarschuwt Smith, als verkrachting ter sprake komt, dat 9 van de 10 vrouwen die verkracht worden, daar zelf medeschuldig aan zijn. Ook ouderdom en lelijkheid wordt door Heinlein subtiel in de ban gedaan. Zodra mensen zich bekeren tot de nieuwe religie worden ze weer jonger en aantrekkelijker – een mooie oplossing. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat lelijke oude vrijsters zich in de orgie van de nieuwe kerk storten. 

 

 

En zo leest het boek als één lange natte droom van een seksueel gefrustreerde puber. Het is dan ook een grote opluchting wanneer Smith uiteindelijk, zoals het een Messias betaamt, door een woedende menigte aan stukken wordt gescheurd in de slotscène. Eindelijk is de lijdensweg voorbij. 

 

 

Over een paar maanden zal ik me opnieuw door een boek van Heinlein heen moeten worstelen, maar gelukkig staat er volgende keer een klassieker van één van mijn favoriete schrijvers op het programma: The Man in the High Castle van Philip K. Dick.

 

 

 

 

 

 

Please reload

Please reload