de   futurist

Je gids uit de toekomst

  • Facebook - White Circle
  • Twitter - White Circle
  • Instagram - White Circle

Interview met Aafke Romeijn: 'Ik heb gewoon alle vadsige CDA-ers en VVD-ers in één personage gestopt.'

Aafke Romeijn is muzikant, journalistfervent Twitteraar en sinds kort ook sciencefictionschrijver. 10 april kwam haar debuutroman uit: Concept M. Een tof verhaal over de dreigende ziekte kleurloosheid, Nederlandse politiek en terrorisme. Samen met 3voor12/Utrecht interviewden we Aafke op haar kantoor in De Stadstuin in Utrecht. 

 

Foto's: Dorien Hein

 

Wat leuk, sciencefiction! Ben je ook een echte scifi-fan?

'Nou mensen vragen of ik zo’n scifi-nerd ben, maar dat ben ik niet.'

 

Nog niet.

'Ik ben voor het eerst in mijn leven Douglas Adams aan het lezen, dat vind ik heel tof. En ik ben begonnen in The Handmaid's Tale, ook heel tof. En heel naar. De serie is ook goed!'

 

Dat gaat al de goede kant op.

'Ik zit momenteel ook weer helemaal in Star Trek. Ik ben ze vanaf het begin aan het kijken en ben nu al bij Voyager aanbeland. We kijken er iedere dag twee.'

 

Nerd.

'Mijn redacteur bij de Arbeiderspers vond het in het begin heel spannend om het boek sciencefiction te noemen. Het is nog steeds een stigma dus niemand zou het gaan lezen, recensenten zouden het meteen wegflikkeren. Toen besloten we het 'politieke sciencefiction' te noemen, want ik wilde het woord sciencefiction er per se in hebben.’


'Toen ik tegen mensen zei dat ik scifi aan het schrijven was, kreeg ik zo ontzettend veel enthousiaste reacties! Volgens mij is dat label juist een unique selling point.'

In Concept M beschrijft Aafke een wereld waarin de ziekte kleurloosheid een groeiend probleem is. Kleurlozen zijn zwak, hebben een doorzichtige huid, wit haar, zwarte ogen, grijze nagels. Ze hebben kleurstof (medicijnen) nodig om te overleven. Het aantal kleurlozen groeit problematisch. In het jaar 2020 is Nederland nog net in staat om ze te kunnen onderhouden, maar de prijs van kleurstof blijft stijgen. Waar journalist Marijke Gerritsen strijdt voor de rechten van kleurlozen, radicaliseert haar kleurloze dochter Hava met een groepje studenten tot het punt dat Hava begint te twijfelen aan haar eigen bestaansrecht. 

 

 

 

 

 

Briljant. Hoe kom je erbij?

'Ik droomde het.' Aafke zit in haar felgekleurde kuipstoel met schapenvacht, haar geslipperde voeten op de stoelpoten. In de hoek van haar kantoor ligt Fernando, een grote, roze knuffel met armen, benen en een piemel. Gemaakt door Bas Kosters voor een van haar tours. 

 

'Toen ik zwanger wilde worden, ging ik mijn antidepressiva afbouwen, maar dat lukte voor geen meter. Ik besloot het te blijven slikken, het hoort nu eenmaal bij me. In die tijd droomde ik dat ik een ziekte had waardoor ik kleurloos werd en medicijnen moest slikken om mezelf in leven te houden. Ik was daar zo klaar mee dat ik naar de dokter ging en zei: "Ik hoef ze niet meer", de dokter zei: "Oké" en haalde het infuus eruit. We waren aan het wachten in het ziekenhuis, nu ging het gebeuren. En toen werd ik wakker.'

 

 

Heb je veel research voor het verhaal moeten doen?

'Ik heb lang gezocht naar de oorzaak voor kleurloosheid. Het moest iets zijn dat in het tijdspad vanaf 1950 in Nederland klopte en dat groot genoeg en snel genoeg zou groeien om de ziekte echt problematisch te maken. Ik wilde er in het begin een genetische afwijking van maken, maar dan zou iedereen op de hele wereld het moeten krijgen en ik wilde het juist toespitsen op Europa, zodat in mijn eventuele vervolgroman Westerse landen gedwongen worden als Europees geheel er iets aan te doen. Toen vond ik het antwoord: DES-dochters.'

 

'Vrouwen kregen in de jaren vijftig pillen voorgeschreven die goed zouden zijn voor de ongeboren vrucht, net als de vitaminepreparaten in Concept M. Maar twee generaties later kregen die kinderen kinderen met missende ledematen en andere vervormingen. De dochters die misvormde kinderen kregen noem je DES-dochters. Ik pakte dit fenomeen en maakte het erfelijk, daar had ik mijn oorzaak.'

 

 

'Het meeste onderzoek heb ik gedaan naar de psychologie achter terroristische bewegingen, dus waar mensen doorheen gaan voordat ze besluiten dat het geoorloofd is om anderen te doden voor the greater good. Maar daar was ik eigenlijk al langer mee bezig, want dat vind ik heel fascinerend.'

 

'Er is altijd wel sprake van sektarisch geweld en isolatie. Voordat er bommen worden gegooid, is er een aantal initiatierituelen waar die groepen doorheen gaan. Het aannemen van een nieuwe naam, breken met familie en vrienden uit het verleden, dus je radicaal afzonderen zodat je het genuanceerde geluid letterlijk niet meer hoort.'

 

Zoals Hava.

'Precies.'

 

Was dat ook je favoriete personage?

'Ik vond Julien Stork één van de leukste personages om te schrijven. Ik heb gewoon alle vadsige CDA-ers en VVD-ers in één persoon gestopt, hoefde alleen maar te zeggen: "ga maar" en het ging vanzelf.'

 

 

In het boek stelt Sarah Liefkind - een overduidelijke verwijzing naar Pim Fortuyn - dat er een gebrek aan publieke ruimte is. Vind je dat in Nederland ook het geval?

'Ik denk wel dat er taboes zijn die nu te snel worden toegeschreven aan links of rechts. Wanneer je het bijvoorbeeld over geboortebeperking hebt, wat ik een heel belangrijk onderwerp vind, word je direct gezien als fascistisch of extreem links omdat ze het in china ook doen. Terwijl het heel belangrijk is voor debatten dat er wel ergens een veilige ruimte is waarin je ideeën tot aan het uiterste kunt onderzoeken. Voor mij is literatuur daar een fantastisch middel voor.'

 

'Wanneer je in De Balie naar een debat gaat en probeert een gedachte-experiment te voeren, dan sta je de volgende dag op Twitter als zijnde een antisemiet of weet ik veel wat. In die zin mis ik soms wel een publieke ruimte waarin je kan nadenken over de consequenties van menselijk handelen zonder direct afgestraft te worden.'

 

Op je Spotify staat de playlist 'Futuristic Soundporn', is sciencefiction een thema waar je zowel als schrijver en als muzikant mee bezig bent?

'Als muzikant eigenlijk meer en ook eerder. Toen ik klassieke muziek studeerde in Den Haag, ontdekte ik van die obscure tape-muziek uit de jaren zestig. Van die piepkraakmuziek. Begin twintigste eeuw waren er al componisten die fantaseerden over een wereld waarin elektronische elementen bestonden. Ze bedachten hoe dat zou klinken en gingen het nadoen met akoestische instrumenten. Daar raakte ik heel erg in geïnteresseerd.'

 

En je bent ook bezig met een soundtrack voor bij het boek. Hoe moeten we dat voor ons zien? 

'Het wordt niet Concept M de musical, en het wordt ook niet een soundtrack voor op de achtergrond. Ik wil de personages en perspectieven die in het boek weinig aan bod komen - omdat het door een alwetende verteller verteld is - een stem geven op die plaat.'

 

'Ik wil een paar nieuwe dingen doen, zoals terug naar mijn roots: klassieke compositie, en ik wil niet belemmerd worden om per se twee radiotracks te moeten maken. Ik gun mezelf nu een project zonder die vormvastheid uit de popmuziek. Het moet een doorgecomponeerd album worden, waarin ook zeven minuten lang één ding kan gebeuren.'

 

 

Voel je als schrijver nu anders dan als muzikant? 

'Ik vind het bijna gênant om van mensen te vragen of ze mijn boek willen lezen, omdat het zo’n enorme tijdsinverstering is. Iedereen in mijn familie heeft bijvoorbeeld mijn boek gekocht en ik dacht "ja maar, jullie gaan het misschien wel helemaal niet leuk vinden". Dat is bij muziek wel anders.'

 

'Verder is het een stuk makkelijker om als schrijver ergens op te treden dan om als muzikant met de bandbus op pad te gaan en uren ervoor te moeten soundchecken.'

 

Had je het net nou over een vervolgroman?

'Als het een beetje aanslaat - en mensen vragen al naar een vervolg - dan wil ik er nog wel twee delen bij schrijven. Eentje die eerder en eentje die later plaatsvindt. De eerdere vindt plaats in de jaren tachtig tijdens de grote crisis en de opstanden. De latere twintig jaar na Concept M.'

 

 

Klik hier voor meer informatie over Aafke Romeijn. Scoor Concept M online, bij de uitgever of bij je lokale boekenboer (die laatste is natuurlijk het leukst), of luister naar het luisterboek op Spotify en Storytel. Het boek is onlangs ingezonden voor de Harland Awards 2018, wie weet verschijnt het op de short list en kan de jury het waarderen. We keep our fingers crossed.

 

 

 

Please reload

Please reload